Mỗi học sinh là nhà lãnh đạo tương lai  

Lên Mộc Châu để gần hơn với lịch sử

Tháng 4,  hoa mận, hoa đào cũng chẳng còn; hoa cải vàng, hoa cải trắng đã vắng sắc trên những vạt đồi, chân ruộng; hoa ban cũng lặng lẽ gieo những cánh hoa cuối cùng theo làn gió cuối xuân. Nhưng được lên Mộc Châu trong chuyến trải nghiệm ba ngày hai đêm, với lũ học trò khối 12, khóa 7, trường PTQT Newton vẫn rất tuyệt vời. Được đi trong trập trùng mây núi, được ngắm những cung đường, những con đèo uốn lượn quanh co, rồi cùng reo lên khi thấy bóng những người phụ nữ Hơ Mông với chiếc váy xòe duyên dáng trên những xe máy vun vút bên đường. .. đó là những cảm xúc, những ấn tượng đầu tiên của đoàn khi đến với mảnh đất Tây Bắc.

Sau chặng đường dài gần 200km, đón đoàn là ngôi nhà sàn cùng bữa cơm chiều Tây Bắc thật ngon mắt, ngon miệng.

(Bữa cơm đầu tiên tại Mộc Châu – Sơn La)

Buổi sáng đầu tiên, chúng tôi đến thăm nông trường chè Mộc Châu, cùng súng sính trong những bộ váy áo Hơ Mông rồi ríu rít chụp ảnh. Nắng cao nguyên Mộc Châu vàng sánh, giữa những sóng chè nhấp nhô mênh mông, lũ học trò ngẩn ngơ, lúng túng chọn góc quay, góc chụp vì chỗ nào cũng thấy đẹp.

(Cùng nhau chụp ảnh trong bộ váy áo Hơ Mông)

Rồi chúng tôi cùng đến bản Mông, thăm nhà A Vạng, cùng giã bánh giày, cùng xay ngô và ra sân đánh pao. Cả lũ thay nhau quần cái cối giã bánh nhưng mồ hôi cứ chảy, tiếng thở mỗi lúc một nặng thêm mà xôi nếp vẫn cứ là xôi nếp, chẳng chịu thành bánh giày. Đi xay ngô vậy, đã gồng tay, gồng lưng, nhưng cối xay ngô cũng chẳng chịu quay tròn theo ý muốn và mong tìm được cái nhịp đều đều “ma bao túc, bao túc ma’ như trong bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh mà không được. Thôi thì kéo nhau ra sân đánh pao vì trò này xem ra dễ lập bảng thành tích hơn. Quả pao nhỏ xinh, nhẹ bỗng, nhìn anh em chủ nhà A Vạng ném, bắt thật nhẹ nhàng, nhưng sao vào tay mình nó cứ trượt và trượt hoài. Khó thật! A Phủ xưa đã bao lần ném pao khi xuân về mà suốt đời không lấy được vợ nếu không gặp Mị và được Mị cứu trong nhà thống lí Pá Tra?

(Giã bánh giày)

(Xay mèn mén)

(Ném pao)

Nhưng xúc động nhất, thiêng liêng nhất là khi chúng tôi đến với Di tích Quốc gia, địa điểm lưu niệm Trung đoàn Tây Tiến. Trước khi có tượng đài của những người lính Tây Tiến vô danh nơi đất Mộc Châu lịch sử, đã có một tượng đài sừng sững về những người trai Hà Nội trong thơ Quang Dũng, trong thơ Việt Nam những ngày đầu kháng chiến chống Pháp.

Bài thơ Tây Tiến chúng tôi đã thuộc, những đề thi về Tây Tiến chúng tôi cũng đã ôn, những bài nghị luận về Tây Tiến chúng tôi cũng đã làm, cuộc đời và văn nghiệp của nhà thơ tài hoa lãng mạn Quang Dũng chúng tôi cũng đã biết, nhưng khi nghe thuyết minh về Tây Tiến, thắp hương trước tượng đài Tây Tiến, chúng tôi như thấu hiểu hơn, yêu hơn những người lính vô danh, yêu hơn mảnh đất này.

(Viếng thăm tượng đài Tây Tiến)

(Thắp hương tưởng nhớ đến những liệt sĩ Tây Tiến)

(Cùng lắng nghe về lịch sử Tây Tiến)

(Cùng chụp ảnh tại địa điểm Trung đoàn Tây Tiến)

Chúng tôi như được trò chuyện với nhà thơ Quang Dũng, được làm quen với những người lính ngạo nghễ ngang tàng nhưng cũng thật mộng mơ. Qua ông, giữa trập trùng núi non ở Mộc Châu, chúng tôi như được nhìn thấy gần hơn những địa danh mà ngay âm thanh cũng gợi đến vẻ đẹp xa xôi của núi rừng. Đó là cái mù mịt của biển sương Sài Khao, cái ấn hiện của hoa Mường Lát, mưa xa khơi ở Pha Luông, là Mường Hịch với tiếng chân của cọp dữ, là cánh đồng, bản làng Mai Châu đẹp nồng nàn bởi những sơn nữ và hương lúa nếp, là Mộc Châu trong hoài niệm về một chiều sương đẹp đến nao lòng Không chỉ có thế, chúng tôi  còn được ông dẫn đến với những :

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trởi

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Và nghẹn ngào cùng ông khi dừng chân bên những nấm mồ vô danh của người chiến binh Tây Tiến nằm rải rác dọc biên giới Việt Lào…Để rồi khi đêm về, đêm Gala trên cao nguyên Châu Mộc, chúng tôi hát về Tây Tiến, khóc cùng Tây Tiến, tự hào vô cùng về Tây Tiến và nhớ vô cùng nhà thơ Quang Dũng.

(Chúng tôi đã hát về Tây Tiến – tiết mục mở đầu trong đêm Gala)

 Chúng tôi đến thung lũng Happy Land Mộc Châu. Cả một thung lũng hoa muôn sắc, muôn hình. Tiếng nhạc, điệu múa xòe, múa sạp của người Thái, điệu múa gậy của người Pa Hủ, tiếng sáo Mông dìu dặt, chúng tôi cùng xòe, cùng nhảy, cùng chơi. Và lại thấy Tây Tiến trong những vần thơ thật lãng mạn :

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo từ bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.

(Điệu múa của người La Hủ)

(Bên vườn hoa)

Thời gian ở Mộc Châu trôi qua thật nhanh. Đã đến lúc phải chia tay cao nguyên đẹp đến nao lòng để trở về trường Newton. Ra khỏi thị trấn Mộc Châu là sương mù. Đoàn xe của chúng tôi đi xuyên qua lớp sương dày đặc, trắng xóa, lượn theo những khúc cua của những con đèo một bên là vách đá, một bên là vực thẳm. Lại thấy ngân nga đâu đây vần thơ trong Tây Tiến:

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

Và dưới đèo Thung Khe là cánh đồng Mai Châu. Giữa mây núi trập trùng, Mai Châu đang đổi mới từng ngày. Nhưng Mai Châu xưa vẫn mãi in bóng trong Tây Tiến của Quang Dũng, bất tử cùng Quang Dũng với hương lúa nếp thơm và bóng hình thiếu nữ.

Trong ba năm học THPT, chúng tôi đã có nhiều chuyến trải nghiệm, nhưng có lẽ đây là chuyến đi đặc biệt nhất. Đặc biệt vì đó là chuyến đi cuối cùng của đời học sinh cấp 3, là chuyến đi dài ngày nhất, được đến với vùng đất cao nguyên tuyệt vời của Sơn La, của Tây Bắc. Đặc biệt vì chúng tôi đã có những sẻ chia tình cảm thầy trò, bạn bè trong đêm Gala. Và đặc biệt hơn nữa, trong hành trình này, nhìn đâu chúng tôi cũng thấy thấp thoáng bóng hình Tây Tiến : thiên nhiên Tây Tiến, con người Tây Tiến, tâm hồn Tây Tiến, khí phách Tây Tiến, sự bất tử của Tây Tiến. Vừa học tập, vừa vui chơi, vừa thưởng thức những món ăn Tây Bắc, vừa lưu giữ những kỉ niệm đẹp về mảnh đất Mộc Châu. Sẽ có một Mộc Châu đẹp trong kí ức của mỗi người sau chuyến đi đáng nhớ này!

Newton, ngày 18 tháng 4 năm 2018

Bài và ảnh : Hà Thị Hòa

x